روغن قسط
از ریشه های گیاهی به همین نام به دست می آید و طبیعت گرم و خشک دارد . گیاه قسط که در زبان فارسی با نام کوشنه و در زبان هندی با نام کت شناخته می شود از جمله گیاهانی است که به عنوان یک ادویه ی ارزشمند و پر خاصیت کاربرد فراوانی دارد .
این گیاه ، بومی چین ، هند و سیلان است اما به دلیل خواص دارویی فراوانی که دارد در سایر نقاط جهان نیز کشت می شود .سابقه ی استفاده از گیاه قسط و فراورده های آن مانند ادویه و روغن به هزاران سال پیش باز می گردد و در طب سنتی به استفاده از آن توصیه ی بسیار شده است . گیاه قسط سه نوع مختلف دارد . که در این قسمت به توضیح اجمالی آن می پردازیم :
با نام قسط بحری یا قسط شیرین شناخته می شود . همان طور که از نامش پیداست طعم شیرین دارد و به رنگ سفید یا سفید مایل به زرد دیده می شود . چوب این گیاه سبک است . به دلیل عطر خوش و مطبوع به عنوان ادویه مورد استفاده قرار می گیرد .
با نام قسط تلخ یا تلخ هندی شناخته می شود . طعم تلخی دارد و به رنگ تیره مایل به سیاه است . چوب این گیاه مانند قسط شیرین سبک است . نسبت به قسط شیرین عطر کمتری دارد اما از خواص درمانی بیشتری برخوردار است . از روغن قسط سیاه برای استعمال خارجی استفاده می شود .
نوع سوم این گیاه رنگی مایل به سرخ دارد . چوب آن مانند چوب شمشاد سنگین است . از عطر خوش و دل انگیزی برخوردار است . طعم تلخی ندارد اما سمی و کشنده است .
این روغن به دلیل داشتن انواع آنتی اکسیدان ها ، ویتامین ها و مواد مغذی دارای خاصیت ضد التهاب ، ضد باکتریایی و ضد درد است و به عنوان یک ضد عفونی کننده قوی مورد استفاده قرار می گیرد . از این رو در درمان بیماری هایی مانند عفونت ، مشکلات گوارشی ، بهبود کمر درد ، پیشگیری از تکرر ادرار ، درمان سردرد ، رفع گرفتگی عروق و بازگشایی عروق ، تقویت اعصاب ، تقویت قوای جنسی ، خوشیو کننده دهان ، تقویت معده و کلیه موثر است .
روغن قسط
این گیاه بومی شرق آسیا ، چین و هند است . به دلیل کاربرد فراوانی که دارد در نواحی گرمسیری آسیا ، آفریقا و آمریکا پرورش داده می شود . بیشترین تنوع این گیاه در کشور های جنوب شرقی آسیا است .
این روغن منبعی غنی از ترکیباتی مانند آپلوتاکسن کوستول دی هایدرو ، کوستوس لاکتون ، آلفا ـ کوستن ، بتا ـ کوستن ، فلاندرن ، ترپن الکل ، کامفن ، ساپوتین و ساسورین است .
روغن قسط به دلیل داشتن خاصیت ضد التهابی و ضد میکروبی روی عملکرد اندام های دستگاه گوارش تاثیر مثبت می گذارد . مصرف این روغن ترشح اسید های معده را کنترل کرده و از ایجاد سوزش و ترشی معده جلوگیری می کند . همچنین با تحریک حرکات روده ای به دفع مدفوع کمک کرده مانع از ایجاد یبوست می شود . به این ترتیب عملکرد دستگاه گوارش را تقویت کرده به حفظ سلامتی کمک می کند .
این روغن به دلیل ترکیباتی که دارد از طبیعت گرم و خشک برخوردار است . غذاهایی که طبع گرم و خشک دارند مقدار چربی های انباشته در بدن را کاهش می دهند . به همین دلیل به این دسته از مواد غذایی چربی سوز می گویند . به این ترتیب ، مصرف این روغن موجب کاهش چربی های انباشته در اطراف اندام ها شده و وزن را کاهش می دهد .
داشتن خاصیت ضد باکتریایی موجب می شود این روغن به عنوان یک ضد عفونی کننده ی قوی شناخته شود . شستشوی دهان با روغن قسط فعالیت باکتری های مضر دهان را از بین برده و از ایجاد پوسیدگی دندان و بوی بد دهان جلوگیری می کند .
این روغن به عنوان یک ضد التهاب و ضد درد قوی در کاهش درد های موضعی بسیار موثر است . ماساژ قسمت های درگیر با این روغن موجب تکسین درد کمر ، درد های مفصلی ، روماتیسم و سیاتیک می شود .
کاهش میل جنسی معمولا به دلیل بر هم خوردن سطح هورمون های بدن است که اصطلاحا می گویند فرد به سردی میل جنسی دچار شده است . روغن قسط با طبیعت گرمی که دارد به ایجاد تعادل هورمون های بدن کمک کرده موجب بهبود میل جنسی می شود .
همان طور که پیش از این به آن اشاره شد این روغن به عنوان یک ضد التهاب و ضدعفونی کننده ی قوی شناخته می شود . به این ترتیب با کاهش ترشحات سیستم تنفسی از ایجاد التهاب و سرفه های طولانی مدت جلوگیری می کند و مانع از بروز بیماری آسم می شود .
در درمان آسم موثر است
در اسپاسم ، عضلات بدن به طور ناگهانی و غیر ارادی دچار گرفتگی و انقباض می شود . این امر موجب اختلال در عملکرد عضلات شده و با درد و کشیدگی همراه است . مصرف این روغن از ایجاد اسپاسم های عضلانی و تنفسی جلوگیری می کند .
علاوه بر موارد گفته شده ، استفاده از این روغن برای کاهش حجم ادرار ، کاهش ترشحات پریود ، رفع سستی اعصاب ، ضعف و خستگی ، دل درد ، اسهال ، سوء هاضمه و تب موثر است .
روغن قسط را می توان به دو صورت خوراکی و موضعی مصرف کرد .
برای تسکین درد های موضعی توصیه می شود روزی یک بار محل مورد نظر را با روغن به خوبی ماساژ داده سپس با نایلون خوب بپوشانند . تکرار منظم این کار موجب تسکین درد های موضعی می شود .
مصرف این روغن با آب سرد به کاهش حجم ادرار و ترشحات دوره ی پریودی کمک می کند . به مادرانی که زایمان کرده اند توصیه می شود از این ترکیب استفاده کنند تا خروج ترشحات پس از زایمان راحت تر انجام شود .
عوارض مصرف روغن قسط چیست ؟
مصرف این روغن مانند سایر روغن های گیاهی علاوه بر فوایدی که دارد می تواند با عوارضی نیز همراه باشد . به همین دلیل توصیه می شود با مشورت افراد متخصص مورد استفاده قرار گیرد . در این قسمت به برخی از عوارض مصرف این روغن اشاره می کینم :
مصرف این روغن به دلیل طبع گرمی که دارد به افراد گرم مزاج توصیه نمی شود .
زنان باردار و کودکان باید از مصرف آن خودداری کنند .
زیاده روی در مصرف این روغن به دلیل افزایش مقدار ساپوتین ، موجب ایجاد درد های معده ، تهوع و تحریک کلیه می شود .
برخی افراد ممکن است به وبای اروپایی که نوعی وبای خفیف است دچار شوند . این بیماری با استفراغ ، درد شدید ، افزایش حجم مدفوع ، صفرا و ادرار همراه است .
گیاه قسط با نام علمی Alpinia galangal L. Willd. به تیره زنجبیلیان تعلق دارد . این گیاه علفی و چند ساله بیش از ۷۰۰ گونه دارد . ارتفاع گیاه قسط به ۳ متر می رسد . ساقه های زیر زمینی به شکل ریزوم یا غده ای دارد که ضخیم است و در تهیه ی روغن مورد استفاده قرار می گیرد .
ساقه های هوایی فراوانی دارد که با برگ های بلند ، باریک و سرنیزه ای شکل پوشیده شده است . در قاعده ی این برگ ها ی دو ردیفه ، غلاف هایی وجود دارد که از همپوشانی آن ها ساقه ی کاذب ایجاد می شود . گل های نر و ماده ی این گیاه به صورت گل آذین بوده و گلپوش آن از دو حلقه تشکیل شده است .
روغن قسط یک گیاه دارویی پرکاربرد در طب سنتی است این روغن با طبیعت گرم خود برای گرم کردن بدن و رفع سردی مزاج مورد استفاده قرار گرفته و بیماری های ناشی از سرما و رطوبت را از بین می برد. همچنین تسکین دهنده درد دل و کمر است و اعصاب را تقویت می کند. از این روغن می توان برای تقویت قوای جنسی استفاده کرد. همچنین یبوست را برطرف می کند و اشتها آور است. یکی دیگر از کاربردهای این روغن برطرف کردن دردهای مفصلی و سیاتیک است. همچنین برای درمان بیماری های گوارشی بسیار مفید است. این روغن را می توان برای رفع سردرد مورد استفاده قرار داد و به دلیل خواص آنتی اکسیدانی بسیار قوی برای تقویت سیستم ایمنی نیز بسیار مفید است.
این ترکیب برای پوست و مو نیز مفید است و از خشکی پوست سر و بروز شوره سر جلوگیری می کند. توجه داشته باشید که این روغن را فقط باید طبق دستور کارشناس طب سنتی مصرف کنید و از مصرف بیش از حد آن نیز خودداری کنید. نکته مهم دیگری که باید به یاد داشته باشید این است که آن را از مراکز معتبر تهیه کرده و حتما از اصل بودن آن اطمینان حاصل کنید در غیر این صورت نتیجه بخش نخواهد بود.
روغن قسط یکی از داروهای گیاهی است که کاربردهای مختلفی دارد و برای درمان لرزش دست استفاده می شود. این روغن همچنین خواص ضد التهابی، آرام بخش و مسکن دارد و به عنوان یک داروی مفید برای درمان مشکلات عصبی و حرکتی استفاده می شود. این روغن با آرام کردن سیستم عصبی به کاهش اضطراب و استرس که یکی از علل اصلی لرزش دست است کمک خواهد کرد.
همچنین تقویت عضلات و مفاصل با خواص ضد التهابی از لرزشهای ناشی از ضعف عضلانی خواهد کاست. این روغن با بهبود جریان خون در نواحی مختلف بدن، علائم لرزش دست ها را در نتیجه ضعف از بین برده و به افزایش عملکرد دست ها کمک می کند. شما می توانید این روغن را روی دست ها ماساژ دهید. با اینحال قبل از استفاده از هر نوع داروی گیاهی، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا از عوارض جانبی احتمالی جلوگیری شود.